ΑΚΟΥΕΙ ΚΑΝΕΙΣ;

                            Η Ελλάδα χάνει τα παιδιά της

Όταν μια χώρα γεννά σχεδόν τα μισά παιδιά απ’ όσα γεννούσε πριν από δεκαεπτά χρόνια, δεν μπορεί να κάνει πως δεν συμβαίνει τίποτα.

Δεν γράφω αυτό το άρθρο για να κατηγορήσω κανέναν. Το γράφω γιατί δεν θέλω, μετά από δέκα ή είκοσι χρόνια, να λέμε όλοι , το βλέπαμε να έρχεται και δεν κάναμε τίποτα. Αν συνεχίσουμε να κάνουμε πως δεν βλέπουμε το πρόβλημα, αύριο θα είναι αργά.

Οι αριθμοί δεν λένε ψέματα

Πριν από λίγες ημέρες διάβασα τη δημογραφική έρευνα του καθηγητή Δημογραφίας Βύρωνα Κοτζαμάνη. Ομολογώ ότι έπαθα σοκ. Μέσα σε περίπου είκοσι χρόνια οι γεννήσεις στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά 44%. Το 2008 γεννήθηκαν περίπου 118.000 παιδιά, ενώ το 2025 γεννήθηκαν 65.594. Σχεδόν τα μισά. Σήμερα τα Ελληνικά πανεπιστήμια προσφέρουν περίπου 69.000 θέσεις. Αν όλα τα παιδιά που γεννήθηκαν το 2025 έφταναν σε δεκαοκτώ χρόνια να δώσουν Πανελλαδικές, δεν θα έφταναν ούτε για να καλύψουν τις σημερινές θέσεις. Οι αριθμοί δεν έχουν ούτε ιδεολογία ούτε κόμμα. Λένε μόνο την αλήθεια. Και τότε μου βγήκε αυθόρμητα μια ερώτηση: Ακούει κανείς;

Ο λογαριασμός της κρίσης

Τα χρόνια της οικονομικής κρίσης εκατοντάδες χιλιάδες νέοι έφυγαν στο εξωτερικό γιατί δεν έβρισκαν δουλειά και δεν έβλεπαν μέλλον. Εκεί έφτιαξαν σπίτι, οικογένεια και έκαναν παιδιά. Μόνο που αυτά τα παιδιά δεν γεννήθηκαν στην Ελλάδα. Η Ελλάδα δεν έχασε μόνο τους νέους της. Έχασε και τα παιδιά που θα έφερναν στον κόσμο αν είχαν μείνει εδώ. Αυτόν τον λογαριασμό πληρώνουμε σήμερα.

Δεν είναι μόνο όσοι έφυγαν

Υπάρχουν όμως και τα νέα ζευγάρια που έμειναν στην Ελλάδα. Δεν σταμάτησαν να αγαπούν τα παιδιά. Άρχισαν να φοβούνται αν μπορούν  να τους προσφέρουν τη ζωή που ονειρεύονται. Εκεί βρίσκεται κατά τη γνώμη μου, η μεγαλύτερη  πληγή του δημογραφικού.

Η καθημερινότητα βάζει φρένο

Με το πρώτο παιδί μια οικογένεια τα καταφέρνει όπως μπορεί. Αν όμως αποφασίσει να κάνει δεύτερο, όλα αλλάζουν . Το σπίτι που μέχρι χθες τους χωρούσε, τώρα δεν φτάνει. Χρειάζεται μεγαλύτερο σπίτι.  Και αυτό σημαίνει μεγαλύτερο ενοίκιο ή μεγαλύτερο στεγαστικό δάνειο . Μετά έρχονται ο παιδικός σταθμός, τα ρούχα, τα παπούτσια, τα φροντιστήρια, οι δραστηριότητες και οι μετακινήσεις. Και σαν να μην έφταναν όλα αυτά, έρχεται το καλοκαίρι. Τα σχολεία κλείνουν, οι γονείς δουλεύουν και το παιδί πρέπει κάπου να μείνει. Έτσι πολλοί λένε: Μακάρι να μπορούσαμε , αλλά δεν βγαίνουμε. Και κάπως έτσι το δεύτερο παιδί αναβάλλεται και το τρίτο δεν έρχεται ποτέ.

Δεν λείπει η αγάπη. Λείπει η σιγουριά.

Δεν πιστεύω ότι οι Έλληνες σταμάτησαν να αγαπούν  την οικογένεια. Πιστεύω ότι έχασαν τη σιγουριά πως μπορούν να τη στηρίξουν. Το δεύτερο παιδί δεν το σταματά η αγάπη. Το σταματά ο φόβος.

Δεν είναι θέμα κόμματος

Το δημογραφικό δεν είναι δεξιό, αριστερό ή κεντρώο. Είναι Εθνικό θέμα. Χρειάζεται ένα μακροπρόθεσμο σχέδιο που θα δίνει στους νέους δουλειά, στέγη, ασφάλεια και λόγους να δημιουργήσουν οικογένεια στην πατρίδα τους.

Το χειρότερο είναι ότι το συνηθίσαμε

Στην αρχή αυτού του άρθρου ρώτησα , Ακούει κανείς; Η αλήθεια είναι πως ναι. Ακούγαμε όλοι. Και δεν είναι μόνο ότι ακούγαμε. Βλέπαμε κιόλας. Βλέπαμε τα χωριά να αδειάζουν,  σχολεία να κλείνουν στα χωριά μας και να  συρρικνώνονται στις πόλεις, τους νέους να φεύγουν στο εξωτερικό και τις γεννήσεις να μειώνονται χρόνο με τον χρόνο. Τα βλέπαμε όλα. Κι όμως, αντί να σημάνει Εθνικός συναγερμός, αρχίσαμε να το θεωρούμε φυσιολογικό. Δεν είναι ότι δεν ακούγαμε. Δεν είναι ότι δεν βλέπαμε. Είναι ότι μάθαμε να ζούμε με αυτό. Η Ελλάδα δεν χάνει μόνο πληθυσμό. Χάνει σιγά σιγά το μέλλον της. Οι αριθμοί δεν λένε ψέματα. Το ερώτημα είναι αν θα συνεχίσουμε να τους αγνοούμε ή αν θα αποφασίσουμε, επιτέλους, να κάνουμε κάτι. Γιατί ακόμα προλαβαίνουμε. Αλλά όχι για πολύ.

Σωτήριος Μάλαμας
Ελεύθερος επαγγελματίας – Άνθρωπος της αγοράς